{"id":6361,"date":"2015-10-04T08:00:13","date_gmt":"2015-10-04T13:00:13","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-08-15T10:10:53","modified_gmt":"2025-08-15T07:10:53","slug":"de-paradox-van-newcomb","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intussen.blog\/?p=6361","title":{"rendered":"De paradox van Newcomb"},"content":{"rendered":"<p>Er waren eens een fysicus, een filosoof en een wiskundige. Het had het begin van een grap kunnen zijn, maar het is de ontstaansgeschiedenis van de paradox van Newcomb: een paradox over voorspelbaarheid.<\/p>\n<p>De fysicus, William Newcomb, bedacht de paradox maar publiceerde hem niet. De filosoof, Robert Nozick, besprak de paradox voor het eerst in een essay en vernoemde hem naar de bedenker: \u201cde paradox van Newcomb\u201d (in 1969). De wiskundige, Martin Gardner, maakte de paradox bekend onder een breed publiek door erover te schrijven in zijn column \u201cMathematical Games\u201d in Scientific American (in 1974).<\/p>\n<p><a data-fancybox=\"gallery\" href=\"https:\/\/intussen.blog\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/twee-kartondoze.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft\" style=\"display: inline; padding-right: 0px; border-width: 0px;\" title=\"twee-kartondoze\" src=\"https:\/\/intussen.blog\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/twee-kartondoze_thumb.jpg\" alt=\"twee-kartondoze\" width=\"40%\" align=\"left\" border=\"0\"><\/a>Stel je de volgende situatie voor. Je zit in een spelprogramma en je hebt twee dozen voor jou. In de kleine doos zit duidelijk zichtbaar 100 Euro en in de grote doos zit 0 Euro <strong><u>of<\/u><\/strong> 1 miljoen Euro.<\/p>\n<p>Je wordt nu voor de keuze gesteld:<\/p>\n<ul>\n<li style=\"list-style-type: none;\">\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\">ofwel kies je de grote doos (je bent dus eerder \u201cbescheiden\u201d van aard);<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">ofwel kies je beide dozen (en ben je dus meer \u201cinhalig\u201d van aard).<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>Uiteraard ontbreekt het aan nog wat bijkomende informatie.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Je speelt tegen een orakel en het orakel is extreem goed in voorspellen. De inhoud van de grote doos (nul of \u00e9\u00e9n miljoen Euro) is <span style=\"text-decoration: underline;\"><strong>vooraf<\/strong><\/span> bepaald aan de hand van de voorspelling van dit orakel. En dit is als volgt gebeurd:<br \/>\n&#8211; als het orakel denkt dat jij \u201cbescheiden\u201d bent (alleen de grote doos kiest), dan bevat de grote doos 1 000 000 \u20ac;<br \/>\n&#8211; als het orakel denkt dat jij \u201cinhalig\u201d bent (beide dozen kiest), dan is de grote doos leeg.<\/p>\n<p>Aan jou de keuze: beide dozen kiezen of alleen de grote doos. Laat het me weten!<\/p>\n<p>Peter<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Er waren eens een fysicus, een filosoof en een wiskundige. Het had het begin van een grap kunnen zijn, maar het is de ontstaansgeschiedenis van de paradox van Newcomb: een paradox over voorspelbaarheid. De fysicus, William Newcomb, bedacht de paradox maar publiceerde hem niet. De filosoof, Robert Nozick, besprak de paradox voor het eerst in &hellip; <a href=\"https:\/\/intussen.blog\/?p=6361\" class=\"more-link\">Continue reading<span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;De paradox van Newcomb&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"ngg_post_thumbnail":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[30],"tags":[],"class_list":["post-6361","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-rekenen"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p9SLK-1EB","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intussen.blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6361","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intussen.blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intussen.blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intussen.blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intussen.blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6361"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/intussen.blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6361\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14707,"href":"https:\/\/intussen.blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6361\/revisions\/14707"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intussen.blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6361"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intussen.blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6361"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intussen.blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6361"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}